مراحل ازدواج در ایران; از خواستگاری تا عروسی و پاتختی
مراحل ازدواج در ایران شامل آشنایی، خواستگاری، بله برون، عقدکنان، جهازبرون، حنابندان، عروسی و پاتختی است. این مراسم به عنوان بخش های اصلی ازدواج سنتی شناخته می شوند و معمولاً با همین ترتیب برگزار می گردند. البته ممکن است بسته به آداب و رسوم هر شهر یا خانواده، در جزئیات و نحوهی اجرای این مراحل تفاوت هایی وجود داشته باشد.
امروزه با توجه به افزایش چشمگیر هزینه ها، بسیاری از این آداب سنتی ازدواج ایرانی به تدریج ساده تر شده یا در برخی خانواده ها به کلی کنار گذاشته شدهاند. با این حال، آشنایی با این مراحل برای افرادی که به حفظ سنت ها یا برنامه ریزی بهتر برای مراسم ازدواج علاقه مندند، همچنان اهمیت دارد.
در این مطلب قصد داریم هر کدام از این مراحل را به صورت دقیق و مرحله به مرحله بررسی کنیم: اگر شما هم به دنبال یک راهنمای کامل و واقعی درباره مراحل ازدواج از خواستگاری تا عروسی هستید، تا پایان این مقاله همراه ما باشید.
آشنایی با مراحل ازدواج در ایران
- آشنایی
- خواستگاری
- بله برون
- آزمایش های عقد
- جشن عقد
- جهازبرون
- حنابندان
- عروسی
- پاتختی
از جمله مراسم های اصلی ازدواج به سبک سنتی و ایرانی هستند که در ادامه با جزئیات هرکدام بیشتر آشنا خواهیم شد.
آشنایی اولیه پیش از خواستگاری رسمی
اولین گام در مسیر ازدواج، مرحله ی آشنایی است؛ یعنی زمانی که دختر و پسر از طریق محیط هایی مانند دانشگاه، محل کار، جمع های خانوادگی یا معرفی دوستان با یکدیگر آشنا می شوند. این آشنایی می تواند به صورت مستقیم یا با اطلاع خانواده ها آغاز شود و هدف اصلی آن، شناخت اولیه و بررسی سطح تفاهم برای شروع یک زندگی مشترک است.
در این مرحله معمولاً هنوز خواستگاری رسمی انجام نشده، اما گفتوگوهایی میان دو نفر شکل می گیرد تا نسبت به ارزشها، انتظارات، اهداف زندگی، دیدگاه ها و سبک زندگی یکدیگر شناخت بیشتری پیدا کنند.
نکات مهم در مرحله آشنایی:
با هم وقت بگذرانید: نه صرفاً برای سرگرمی، بلکه با هدف شناخت رفتاری و شخصیتی واقعی یکدیگر در شرایط مختلف.
• صادقانه صحبت کنید: درباره موضوعات مهمی مثل هدف از ازدواج، آینده شغلی، محل زندگی، دیدگاه نسبت به مسائل مالی، فرزندآوری و… شفاف باشید.
• به یکدیگر گوش دهید: شنیدن بدون قضاوت و با نیت فهمیدن، باعث میشود طرف مقابل احساس امنیت و اعتماد بیشتری داشته باشد.
• به تفاوت ها احترام بگذارید: طبیعی ست که اختلاف نظر وجود داشته باشد، اما نحوه برخورد با تفاوت ها می تواند نشان دهنده بلوغ فکری دو نفر باشد.
• درگیر احساسات زود هنگام نشوید: آشنایی اولیه زمان تصمیمگیری نیست؛ این مرحله فقط برای شناخت و بررسی است، نه وابستگی یا تعهد عاطفی کامل.
خواستگاری اولین مرحله از مراحل ازدواج در ایران
در خواستگاری ایرانی، خانواده داماد با قرار قبلی و کسب اجازه از عروس و خانواده آن یک شب با دسته گل و شیرینی برای اعلام رسمی درخواست ازدواج به خانه عروس میروند و در مورد شرایط پسر و دختر با هم صحبت میکنند.
از رسوم این شب میتوان به چای آوردن عروس خانم در مراسم، صحبت در مورد شرایط تحصیلی و شغلی عروس و داماد و خلوت کردن عروس و داماد در اتاق به مدتی مشخص برای گپ زدن در مورد شرایطشان، نام برد.
مرحله دوم ازدواج ایرانی: بله برون
بعد از صحبتهای شب خواستگاری و فکر کردن دو خانواده به موضوع ازدواج، از یک هفته بعد تا یک یا حتی چند ماه بعد در صورتی که دو خانواده شرایط را پذیرفته و قبول کرده باشند، بله برون به میزبانی خانواده عروس برگزار میشود که این مراسم یک نشانه برای خوب پیش رفتن خواستگاری و جدی تر شدن ازدواج است.
در این شب توافقاتی مانند، تعداد مهریه، تاریخ عقد و عروسی و قول و قرارهای دیگر بین خانواده عروس و داماد یا حتی پدر عروس و آقای داماد شکل میگیرد. همچنین این مراسم دارای باکس هدیه و سفره مخصوص بله برون هم هست و خانوادههای دو طرف برای عروس یا دامادشان هدایایی تهییه میکنند.
برای خانواده عروس به عنوان میزبان معمولا مهم است که بندانند پذیرایی درست در بله برون چگونه است و آیا در مراسم بله برون شام میدهند؟ برای فهمیدن این سوال مقاله ما در این مورد را مطالعه کنید.
مراسم نامزدی، کمرنگ در مراحل ازدواج در ایران امروزی
نامزدی و جشن گرفتن آن در بسیاری از خانوادهها امروزه با مراسم عقد (جشن عقد) یکی شده و کمتر جشن گرفته میشود. مانند دیگر مراسمهایی که تاکنون بررسی کردیم این آیین هم به میزبانی خانواده عروس برگزار میشود.
از آنجایی که در خواستگاری و بله برون فقط فامیل درجه یک حضور دارند، مراسم نامزدی یک مراسم رسمی برای آشنایی عروس و داماد با خانوادههای یکدیگر است و طبیعتا یک پله از بله برون جدیتر و رسمیتر، این مراسم با خریدن و هدیه دادن انگشتر نشان به عروس همراه است و به صورت کلی هدف آن آشنایی بیشتر خانوادهها با یکدیگر است.
عقد و جشن عقد، اولین پله قانونی در مراحل ازدواج ایرانی
بعد از تمام صحبتها از خواستگاری تا بله برون و حتی نامزدی و در نهایت توافقات ایجاد شده، عقد اولین مرحله قانونی و رسمیترین مرحله از ازدواج است. بعد از مراسم عقد در ایران پسر و دختر رسما با یکدیگر زن و شوهر هستند.
بعد از عقد هم (در اکثر مواقع همان شب) معمولا یک مراسم به نام جشن عقد بازهم به میزبانی خانواده عروس برگزار میشود که اگر در مراسم نامزدی فرصت آشنایی خانوادهها با عروس و داماد جدید محقق نشود در مراسم عقد و جشن بعد از آن حتما این اتفاق میوفتد.
جهاز برون یکی از مراحل بین عقد و عروسی
بین عقد و عروسی معمولا دو مراسم “جهازبرون” و “حنابندان” برگزار میشود که جهازبرون مرحله اول است. این مراسم برای انتقال جهاز (اسباب و وسایل منزل تهییه شده توسط خانواده عروس برای شروع زندگی مشترک دخترشان) خریداری شده برای عروس به خانه داماد است و معمولا خانمهای فامیل به خصوص از فامیلهای عروس در آن حضور پررنگ دارند و معمولا برای چیدمان خانه جدید عروس به آن کمک میکنند.
حنابندان آخرین مرحله قبل از شب عروسی در ازدواج ایرانی
در مراحل ازدواج در ایران، دقیقا آخرین شب مانده به عروسی مراسمی برگزار میشود به نام حنابندان، در این مراسم دست و پای عروس و داماد را با حنا آغشته کرده و این مراسم به طور کلی با شوخی و خنده همراه است.
ماهیت این مراسم برای جشن گرفتن آخرین شب زندگی مجردی عروس و داماد است و این مراسم هم مانند جسن نامزدی یکی از مراسمهای کمرنگ این روزهای عروسی به خصوص در شهرهای بزرگ ایران به شمار میرود.
شیرین ترین مرحله از مراحل ازدواج ایرانی: عروسی
عروسی ویژهترین مرحله از ازدواج بین دو نفر در کشور ماست که معمولا خاطرهانگیزترین شب برای هردو آنها و حتی خانوادهشان هم هست. عروس و داماد در شب عروسیشان در هنگام ورود به تالار توسط مهمانان دوره میشوند، در جایگاه ویژه عروس مینشینند و در کنار عزیزشان این شب زیبا را جشن میگیرند.
در عروسی مهمترین چیز نظم و پذیرایی درست از مهمانان است، هم خانواده عروس و هم خانواده داماد در این شب وظایفی دارند، با توجه به اینکه میزبانهای اصلی عروسی خانواده داماد هستند، شاید از خودتان بپرسید که وظایف خانواده عروس در عروسی چیست؟
استفاده از تشریفات عروسی که در باغ تالار مرسوم است میتواند کیفیت این مراسم و خاطرهای که از آن در ذهنتان میماند را جذابتر و تجربه آنرا به مراتب لوکستر کند.
پاتختی
پاتختی معمولا یک شب بعد از مراسم عروسی است که به صورت کاملا زنانه در خانه عروس یا مادر آن برگزار میشود و فامیلها برای دادن کادو به عروس میروند و مراسم عروسی را به آن تبریک میگویند. این مهمانی معمولا کوچک و دو تا سه ساعته برگزار میشود.
پاگشا، مرحله آشنایی ویژه خانواده ها بعد از ازدواج
از چند روز تا چند ماه بعد از عروسی معمولا فامیلهای درجه یک عروس و داماد آنهارا به خانه خود دعوت میکنند تا اولا خجالت تازه عروس یا داماد را کم کنند و هم یکبار به صورت مفصل تازه عروس و داماد را در خانه خود پذیرایی کنند.
ماه عسل بهترین خاطره از مراحل ازدواج
به طور کلی اولین مسافرت دو نفره عروس و داماد را ماه عسل مینامند که معمولا یکی از خاطرههای خوب دو نفره برای آنها است. این اتفاق میتواند از فردای عروسی تا هر زمان بعد ازآن بیوفتد پس صرفا مرحله بعد از پاگشا نیست.